مىكردند . و بدين ترتيب تفسير رمزى كتاب مقدّس را به اندازه زيادى كنار گذاشتند . تأكيد كالوين بر خدشه‌يى كه از راه سقوط « 1 » آدمى بر تصوّر الهى وارد گشت ، بدين معنى بود كه غير محتمل است متكلّمان بتوانند در آدمىزاده آثار يا نشانه‌هايى از ماهيّت الهى بجويند . جنگ‌هاى مذهبى در سده‌هاى 16 و 17 ميان قهرمانان و صاحب نظران كتاب مقدّس و سنّت ، بسيار خونين بود . بنابراين ، با آغاز سدهء هجدهم ، مردم بيشتر علاقه‌مند بودند كه به اظهارات خداپرستان طبعى « 2 » همچون ماتيّو تيندال « 3 » ( 1733 - 1655 ) و جان تولند « 4 » ( 1670 - 1722 ) گوش فرا دهند كه مىگفتند : هر دينى يكسره بر پايهء اصول عقل قرار دارد ، و راه جستجو دربارهء آن براى همهء آدميان باز است ، و ممكن نيست كه قطعيّت آن را به آسانى اثبات و مقرّر كرد . با اين همه ، ضرورى مىنمود كه نظر خداگرايان طبعى دربارهء وحى قابل انتقاد و توسّط بسيارى نابسنده جلوه كند . براى مقابله با اين عقيده بود كه مردانى مانند يوهان گتفريد ايخهرن « 5 » ( 1827 - 1752 ) و جورج اندراس گبلر « 6 » ( 1853 - 1786 ) ، بررسى انجيل از نظرگاه تاريخى را متداول ساختند و آن را رواج دادند . ولى اين نكته كه چگونه با ابزارهاى مورّخان بايد به انجيل نزديك شد ، و در عين حال ، وحى يكپارچهء خدا را در آن يافت ، يكى از مشكلات عمدهء كلام پروتستان شد ، و اين مشكل بويژه به سبب حذف اساطير « 7 » از آن كتاب به عنوان اصل متداول معاصر نمايان گشته است . امّا اين مسأله براى شلير ماخر « 8 » ( 1834 - 1768 ) و رودلف اتّو « 9 » ( 1937 - 1869 ) چندان جدّى نيست ، زيرا آنان قادر هستند كه هنوز يك سرچشمهء ديگر از تجربه يا اعتقاد خداشناسى بر پايهء تسليم يا وابستگى مطلق « 10 » بيابند ( به چيزى فراسوى خود ما - براى وجود ما و براى حفظ حيات ما ) . اصول عمدهء ديگر در خداشناسى جديد ، يكى شكّ « 11 » است كه نخست توسّط سورن كيركگور « 12 » ( 1855 - 1813 ) نشأت گرفت ، و به وسيله مارتين بوبر « 13 » ( وفات ، 1965 ، م . ) و رودلف بولتمان « 14 » ( 1884 - 1980 ) تقويت گرديد . شكّ در اين است كه آيا

--> ( 1 ) . Fall . ( 2 ) . Deists . ( 3 ) . Matthew Tindal . ( 4 ) . John Toland . ( 5 ) . Johann Gottfried Eichhorn . ( 6 ) . Georg Andreas Gabler . ( 7 ) . Demythologizing . ( 8 ) . F . D . E . Schleirmacher . ( 9 ) . Rudolf Otto . ( 10 ) . Alsolute dependence . ( 11 ) . Douft . ( 12 ) . Soren Kierkgaard . ( 13 ) . Martin Buber . ( 14 ) . Rudolph Bultmann .